Polinöropati ve El-Ayak Sendromunun Oluşmasını Önlemeye Yardımcı Soğutma

Kemoterapiye Bağlı Polinöropati ve El-Ayak Sendromu Nedir?

Kemoterapi, kanser tedavisinin en önemli bileşenlerinden biridir ve hayat kurtarır; ancak ne yazık ki istenmeyen yan etkileri de olabilir. Kemoterapi sırasında ortaya çıkabilen ve yıllarca sürebilen iki komplikasyon, polinöropati / sinir hasarı (CIPN) ve el-ayak sendromudur (HFS).

Kemoterapiye bağlı polinöropati (CIPN): periferik sinir sistemini oluşturan sinirlerin birkaçında aynı dönemde gelişen hasardır. Hastalar bunu günlük dilde çoğunlukla "elde/ayakta sinir sıkışması", uyuşma, karıncalanma veya yanma hissi olarak tarif eder.

Kemoterapiye bağlı el-ayak sendromu (HFS): kemoterapi sırasında ve sonrasında el ve ayak tabanlarında ortaya çıkan kızarıklık, hassasiyet ve soyulma ile kendini gösteren bir cilt reaksiyonudur.

Neden Önemlidir?

Polinöropati 2. derece ve üzerine ulaştığında, onkologlar kemoterapiyi ertelemek, ilaç dozunu azaltmak ya da tedaviyi sonlandırmak zorunda kalabilir. Ayrıca yaşam kalitesi yıllarca, çoğu zaman geri dönüşsüz biçimde etkilenebilir. Bildirilen CIPN görülme oranı (Derece 1-3) %74,4'tür (Blackley ve ark., 2019).

Nasıl Çalışır: Hilotherapy® ChemoCare CIPN

Her kemoterapi seansı boyunca eller ve ayaklar, özel manşetlerle ilaçla eş zamanlı olarak soğutulur. Cihaz, manşetlerle birlikte kapalı bir sistem oluşturur; işlemci kontrollü soğutma ünitesi, devreden geçen distile suyun sıcaklığını uygulama boyunca, saatler sürse bile izler.

Soğutma, el ve ayaklardaki damarların daralmasına (vazokonstriksiyon) neden olarak bölgesel kan akışını azaltır; dokunun oksijen ihtiyacını ve metabolizmasını düşürür. Böylece sinir uçlarına ulaşan kemoterapi ilacı miktarı azalır ve sinir hasarı riskinin düşmesine yardımcı olunur.

Önleyici Kullanımın Klinik Sonuçları

• Önleyici soğutma uygulanmadığında, nörotoksik ilaçlarla kemoterapi gören hastaların yaklaşık %90'ında polinöropati/el-ayak sendromu semptomu (Derece 1-3) gelişir; hastaların yaklaşık yarısında belirtiler şiddetlidir (Derece 2/3).
• Hilotherapy® önleyici olarak, kemoterapi ile eş zamanlı kullanıldığında hastaların %93'ü ağrısız kalır ve günlük yaşamı sınırlayan semptom yaşamaz (CIPN ≤ Derece 1).
• Son kemoterapiden 4 hafta sonra, önleyici uygulanan hastaların %96'sında yalnızca Derece 0-1 semptomlar görülür.
• Kemoterapinin bitiminden 12 ay sonra hastaların %98'i şikâyetsiz kalmaya devam eder (CIPN ≤ Derece 1).
• Sonuç, başlangıç zamanına doğrudan bağlıdır: en iyi sonuçlar ilk kemoterapi seansıyla birlikte başlandığında elde edilir; ne kadar erken başlanırsa 2. ve 3. derece toksisiteler o ölçüde azaltılabilir veya tamamen önlenebilir.

Kaynak: Hilotherm GmbH klinik verileri. Sonuçlar hastadan hastaya ve kemoterapi protokolüne göre değişebilir.

Semptomlar Nasıl Derecelendirilir? (Derece Tablosu)

Aşağıdaki tablo, önleyici bir uygulama yapılmadığı durumda kemoterapi sürecinde polinöropati (CIPN) ve el-ayak sendromunun (HFS) klinik olarak nasıl ilerleyebileceğini derecelere göre özetlemektedir. Hilotherapy®'nin hedefi, hastayı mümkün olduğunca Derece 0-1 aralığında tutmaktır.

Kaynak: Kemoterapiye bağlı polinöropati ve el-ayak sendromunun klinik derecelendirmesine ilişkin yayınlanmış onkoloji literatürü. Evreleme, kullanılan kemoterapi protokolüne ve hastanın bireysel yanıtına göre değişebilir.

Hangi Kemoterapi İlaçlarında Risk Daha Yüksek?

Platin bileşikleri (oksaliplatin, sisplatin) ve taksanlar, polinöropati riski en yüksek ilaç gruplarıdır. İlaç grubuna göre risk düzeyleri ve soğutma planlaması hakkında ayrıntılı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Belirtileri Nasıl Ayırt Edersiniz?

Polinöropati (CIPN) ve el-ayak sendromu (HFS) genellikle birlikte değerlendirilir; ancak farklı mekanizmalara sahiptir. Belirtiler ve dereceler hakkında bu rehberi okuyabilirsiniz.